حق الوکاله وکیل یا هزینه وکیل

حق الوکاله وکیل چیست و هزینه وکیل چگونه تعیین میشود؟

در بسیاری از دعاوی حقوقی، یکی از پرسش ‌های رایج این است که حق الوکاله وکیل چیست و هزینه وکیل بر چه اساسی محاسبه میشود. آگاهی از این موضوع به موکل کمک میکند پیش از شروع یک پرونده حقوقی، تصویر روشنی از تعهدات مالی خود داشته باشد و با اطمینان بیشتری با وکیل قرارداد منعقد کند.

در نظام حقوقی ایران، رابطه میان وکیل و موکل در قالب عقد وکالت شکل میگیرد و پرداخت حق الوکاله وکیل نیز در همین چارچوب تعریف میشود. در ادامه، مبنای قانونی این موضوع و نحوه تعیین هزینه وکیل را بررسی میکنیم.

 

مبنای قانونی حق الوکاله وکیل در قانون مدنی

برای درک مفهوم حق الوکاله وکیل ابتدا باید به مقررات مربوط به عقد وکالت در قانون مدنی توجه کرد. بر اساس ماده ۶۵۶ قانون مدنی:

«وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود مینماید.»

به بیان ساده، در عقد وکالت شخصی به نام موکل انجام یک کار حقوقی یا اداری را به شخص دیگری به نام وکیل واگذار میکند.

همچنین مطابق ماده ۶۵۹ قانون مدنی، وکالت ممکن است مجانی یا با اجرت باشد. بنابراین طرفین میتوانند توافق کنند که وکیل در مقابل انجام موضوع وکالت، مبلغ یا مالی را دریافت کند. این مبلغ همان حق الوکاله وکیل یا به بیان رایج‌ تر هزینه وکیل محسوب میشود.

 

نحوه تعیین حق الوکاله وکیل بر اساس توافق و قرارداد

در عمل، میزان حق الوکاله وکیل معمولاً بر اساس توافق میان وکیل و موکل مشخص میشود. این توافق در قالب قرارداد وکالت تنظیم میگردد و شرایط پرداخت، مبلغ حق ‌الوکاله و سایر جزئیات در آن ذکر میشود.

بر اساس ماده ۲ آیین ‌نامه تعرفه حق الوکاله، حق‌ المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب ۲۸ اسفند ۱۳۹۸، قرارداد حق ‌الوکاله میان وکیل و موکل معتبر شناخته میشود. به همین دلیل، اصل بر این است که هزینه وکیل به صورت توافقی تعیین شود، مگر در مواردی که مرجع قضایی برای محاسبات خاص از تعرفه‌ های قانونی استفاده کند.

این شیوه تعیین حق ‌الوکاله باعث میشود طرفین بتوانند با توجه به نوع پرونده، میزان پیچیدگی دعوا و زمان مورد نیاز برای پیگیری آن، درباره مبلغ مناسب به توافق برسند.

 

آیین ‌نامه تعرفه حق الوکاله وکیل هر چند وقت تغییر میکند؟

گاهی تصور میشود که مقررات مربوط به حق الوکاله وکیل و تعرفه‌ های قانونی آن هر سال تغییر میکند؛ اما تجربه قانون‌ گذاری در این حوزه نشان میدهد که چنین تغییراتی به ندرت رخ میدهد.

به عنوان نمونه، از سال ۱۳۸۵ تا اسفند ماه سال ۱۳۹۸ آیین ‌نامه جدیدی در زمینه تعرفه هزینه وکیل تصویب نشد. در نهایت آیین ‌نامه جدید در اسفند ۱۳۹۸ به تصویب رسید و در فروردین ۱۳۹۹ ابلاغ شد.

این فاصله زمانی طولانی نشان میدهد که اصلاح یا تصویب آیین ‌نامه‌ های مرتبط با حق الوکاله وکیل معمولاً در بازه‌ های طولانی و با بررسی ‌های حقوقی گسترده انجام میشود.

بیشتر بخوانید : شکایت از وکیل چگونه است؟

حق الوکاله وکلای تسخیری و معاضدتی چقدر است؟

یکی از پرسش ‌های مهم در بحث حق الوکاله وکیل این است که در پرونده‌ های مربوط به وکلای تسخیری و معاضدتی، مبلغ حق ‌الوکاله بر چه مبنایی تعیین میشود. این موضوع برای افرادی که درگیر دعاوی کیفری یا برخی پرونده‌ های حمایتی هستند، از جهت آگاهی از هزینه وکیل و مبنای قانونی آن اهمیت ویژه‌ای دارد.

بر اساس ماده ۸ آیین ‌نامه تعرفه حق ‌الوکاله، حق الوکاله وکلای تسخیری یا معاضدتی دو برابر حداقل تعرفه موضوع این آیین ‌نامه است. بنابراین، در مواردی که آیین ‌نامه برای دعوا یا مرجع رسیدگی، حداقل تعرفه مشخص کرده باشد، مبنای محاسبه روشن است و میتوان میزان حق الوکاله وکیل را با رجوع به همان حداقل تعرفه تعیین کرد.

 

مبنای محاسبه حق الوکاله وکیل تسخیری و معاضدتی

در پرونده‌ های تسخیری و معاضدتی، اصل بر این است که میزان هزینه وکیل از توافق خصوصی میان وکیل و موکل تبعیت نمیکند، بلکه تابع ضابطه قانونی مقرر در آیین ‌نامه است. به همین دلیل، ماده ۸ نقش تعیین ‌کننده ‌ای در مشخص کردن حق الوکاله وکیل در این دسته از پرونده‌ ها دارد.

به بیان دقیق ‌تر، هر جا آیین ‌نامه برای یک مرجع یا نوع دعوا حداقل تعرفه تعیین کرده باشد، حق ‌الوکاله وکلای تسخیری و معاضدتی معادل دو برابر همان حداقل تعرفه خواهد بود.

 

ابهام در تعیین هزینه وکیل در مراجع انتظامی

با این حال، این قاعده در همه مراجع بدون ابهام نیست. مطابق ماده ۱۹ آیین ‌نامه، در خصوص حق الوکاله وکیل در دادسرا، دادگاه عالی انتظامی قضات، دادسرای دیوان عالی کشور و سایر دادسراها و دادگاه ‌های انتظامی، حداقل تعرفه ‌ای تعیین نشده است.

در نتیجه، در این موارد این پرسش مطرح میشود که هزینه وکیل تسخیری یا معاضدتی باید بر چه اساسی محاسبه شود؛ زیرا وقتی حداقل تعرفه مشخص نباشد، اجرای حکم ماده ۸ نیز با ابهام روبه ‌رو خواهد شد. به همین دلیل، مبنای تعیین حق الوکاله وکیل در این دسته از مراجع، در متن آیین ‌نامه به ‌صورت شفاف روشن نشده است.

بیشتر بخوانید : وکالت تام الاختیار چیست؟

فرمول محاسبه حق الوکاله وکیل در آیین ‌نامه تعرفه

یکی از پرسش ‌های رایج برای افرادی که قصد طرح دعوا یا دفاع در دادگاه دارند این است که حق الوکاله وکیل چگونه محاسبه میشود و هزینه وکیل در انواع پرونده‌ ها بر چه اساسی تعیین میگردد. آیین ‌نامه تعرفه حق ‌الوکاله وکلای دادگستری مصوب ۱۳۹۸ چارچوب مشخصی برای محاسبه حق الوکاله وکیل در دعاوی مختلف ارائه کرده است.

در این مقررات، شیوه تعیین هزینه وکیل بسته به نوع دعوا متفاوت است و به طور کلی در سه دسته اصلی بررسی میشود: دعاوی مالی، دعاوی غیرمالی و خانوادگی، و دعاوی کیفری.

 

نحوه محاسبه حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی

مطابق ماده ۹ آیین ‌نامه تعرفه و با لحاظ ماده ۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹، حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی بر اساس بهای خواسته و به صورت پلکانی تعیین میشود.

در مواردی که حکم دادگاه بدوی از حیث بهای خواسته قطعی باشد، هزینه وکیل معادل ده درصد بهای خواسته تعیین میشود. در سایر موارد، محاسبه حق ‌الوکاله به صورت پلکانی انجام میشود:

• تا مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال: ۸ درصد بهای خواسته
• نسبت به مازاد بر ۵۰۰ میلیون ریال تا ۲ میلیارد ریال: ۷ درصد
• نسبت به مازاد بر ۲ میلیارد ریال تا ۱۰ میلیارد ریال: ۵ درصد
• نسبت به مازاد بر ۱۰ میلیارد ریال تا ۳۰ میلیارد ریال: ۴ درصد
• نسبت به مازاد بیش از ۳۰ میلیارد ریال: ۳ درصد

این ساختار پلکانی مشابه آیین ‌نامه قبلی مصوب سال ۱۳۸۵ است و نشان میدهد که حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی با افزایش مبلغ خواسته به ‌صورت تدریجی کاهش درصدی پیدا میکند.

 

دعاوی مالی قطعی از حیث بهای خواسته

بر اساس ماده ۶۲ و ماده ۳۳۱ قانون آیین دادرسی مدنی، دعاوی مالی که بهای خواسته آن‌ها سه میلیون ریال یا کمتر باشد از حیث بهای خواسته قطعی محسوب میشوند. در این حالت، حق الوکاله وکیل ده درصد بهای خواسته تعیین شده است.

با این حال، به دلیل بسیار ناچیز بودن مبلغ خواسته در چنین دعاوی، این شیوه محاسبه در عمل چندان کاربردی به نظر نمیرسد. برای مثال اگر بهای خواسته سه میلیون ریال باشد، هزینه وکیل در این پرونده تنها سیصد هزار ریال خواهد بود.

به همین دلیل برخی حقوقدانان معتقدند درج این حکم در صدر ماده ۹ آیین ‌نامه بیشتر ناشی از اقتباس از مقررات آیین ‌نامه سال ۱۳۸۵ بوده و در عمل کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.

 

تأثیر قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ بر محاسبه حق الوکاله

با تصویب قانون جدید شوراهای حل اختلاف در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۴۰۲، برخی مبانی تشخیص قطعی بودن دعاوی مالی تغییر کرده است. طبق ماده ۱۲ این قانون، دعاوی مالی با خواسته تا سقف یک میلیارد ریال در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته ‌اند.

همچنین با توجه به مفهوم مخالف بند «الف» تبصره ماده ۵ همان قانون، دعاوی مالی با خواسته کمتر یا مساوی ۵۰۰ میلیون ریال قطعی محسوب میشوند. در نتیجه میتوان نتیجه گرفت که از زمان تصویب این قانون، حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی تا سقف ۵۰۰ میلیون ریال به صورت مقطوع ۱۰ درصد بهای خواسته محاسبه میشود.

برای مثال، اگر بهای خواسته دعوایی ۵۰۰ میلیون ریال باشد، هزینه وکیل برابر با ده درصد آن یعنی ۵۰ میلیون ریال خواهد بود. اما اگر بهای خواسته یک میلیارد ریال باشد، محاسبه بر اساس پلکان تعرفه انجام میشود و حق الوکاله وکیل معادل هفت درصد بهای خواسته به اضافه پنج میلیون ریال خواهد بود.

 

حق الوکاله وکیل در دعاوی خانوادگی، امور حسبی و دعاوی غیرمالی

آیین ‌نامه تعرفه برای دعاوی غیرمالی و خانوادگی نیز محدوده مشخصی از حق الوکاله وکیل تعیین کرده است.

مطابق بند «الف» ماده ۱۳ آیین ‌نامه:

• در دعاوی خانوادگی و دعاوی مالی ناشی از زوجیت و همچنین امور حسبی، هزینه وکیل حداقل پنج میلیون ریال و حداکثر دویست میلیون ریال تعیین شده است.

همچنین بر اساس بند ۲ ماده ۱۳:

• در دعاوی که خواسته آن‌ها مالی نیست یا تعیین بهای خواسته در آن‌ها الزامی نیست، حق الوکاله وکیل حداقل چهار میلیون ریال و حداکثر سیصد میلیون ریال خواهد بود.

نکته مهم این است که حتی اگر دعوای خانوادگی جنبه مالی داشته باشد، مانند مطالبه مهریه یا نفقه، باز هم از مقررات ماده ۹ خارج بوده و تابع همین ماده ۱۳ است.

 

حق الوکاله وکیل در دعاوی کیفری

میزان حق الوکاله وکیل در پرونده‌ های کیفری مطابق ماده ۱۴ آیین ‌نامه تعرفه تعیین میشود و بسته به نوع جرم و مرجع رسیدگی متفاوت است.

در جرایمی که در صلاحیت دادگاه ‌های کیفری یک، نظامی یک یا دادگاه انقلاب هستند:

• جرایم مستوجب سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد یا حبس تعزیری درجه یک: حداقل ۵۰ میلیون ریال و حداکثر ۲ میلیارد ریال
• جرایم تعزیری درجه ۲ و ۳: حداقل ۳۰ میلیون ریال و حداکثر یک میلیارد ریال
• سایر جرایم: حداقل ۱۰ میلیون ریال و حداکثر ۵۰۰ میلیون ریال

در جرایمی که در صلاحیت دادگاه ‌های کیفری دو، نظامی دو و دادگاه اطفال و نوجوانان هستند:

• جرایم حدود، دیات و تعزیری درجه ۴ و ۵: حداقل ۱۰ میلیون ریال و حداکثر ۵۰۰ میلیون ریال
• جرایم تعزیری درجه ۶: حداقل ۵ میلیون ریال و حداکثر ۳۰۰ میلیون ریال
• سایر جرایم: حداقل ۲ میلیون ریال و حداکثر ۲۰۰ میلیون ریال

همچنین در برخی موارد خاص:

• اعتراض به قرارهای قابل اعتراض دادسرا: حداقل ۱ میلیون ریال و حداکثر ۱۵۰ میلیون ریال
• فرجام ‌خواهی کیفری، اعاده دادرسی یا درخواست اعمال ماده ۴۷۷: حداقل ۲ میلیون ریال و حداکثر ۲۰۰ میلیون ریال
• پرونده‌ هایی که تنها وکلای موضوع تبصره ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری میتوانند در آن‌ها وکالت بپذیرند: حداقل ۵۰ میلیون ریال و حداکثر ۵۰۰ میلیون ریال

بیشتر بخوانید : راهنمای جامع قرارداد وکالت

تقسیم حق ‌الوکاله وکیل در مراحل بدوی، تجدیدنظر و دادسرا

یکی از پرسش ‌های مهم موکلان پیش از شروع یا ادامه یک پرونده این است که حق الوکاله وکیل در هر مرحله از رسیدگی چگونه تقسیم میشود و اگر پرونده از مرحله بدوی به تجدیدنظر برود، چه بخشی از هزینه وکیل مربوط به هر مرحله خواهد بود. آیین ‌نامه تعرفه حق ‌الوکاله وکلای دادگستری، برای جلوگیری از ابهام و اختلاف، سهم هر مرحله از دادرسی را مشخص کرده است.

 

سهم حق ‌الوکاله وکیل در مرحله بدوی و تجدیدنظر دعاوی حقوقی

مطابق ماده ۲۱ آیین ‌نامه تعرفه حق ‌الوکاله وکلای دادگستری، حق ‌الوکاله موضوع مواد ۹، ۱۳ و ۲۰ آیین ‌نامه میان دو مرحله اصلی رسیدگی حقوقی تقسیم میشود. بر این اساس:

• 60 درصد حق ‌الوکاله به مرحله نخستین یا بدوی تعلق دارد.
• 40 درصد حق ‌الوکاله مربوط به مرحله تجدیدنظر است.

بنابراین، اگر مبلغ حق الوکاله وکیل در یک دعوای حقوقی ۴۰ میلیون ریال باشد، سهم هر مرحله به این صورت محاسبه میشود:

• حق ‌الوکاله مرحله بدوی:

۲۴,۰۰۰,۰۰۰ ریال = ۶۰٪ × ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

• حق ‌الوکاله مرحله تجدیدنظر:

۱۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال = ۴۰٪ × ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

این تقسیم ‌بندی باعث میشود موکل از ابتدا بداند چه میزان از هزینه وکیل مربوط به رسیدگی در دادگاه بدوی و چه میزان مربوط به پیگیری پرونده در مرحله تجدیدنظر است.

 

درصد حق ‌الوکاله وکیل در مراحل دادسرا، دادگاه بدوی و تجدیدنظر کیفری

در دعاوی کیفری، روند رسیدگی با پرونده‌ های حقوقی تفاوت دارد؛ زیرا معمولاً پرونده ابتدا در دادسرا مطرح میشود و سپس در صورت صدور کیفرخواست یا تصمیم مقتضی، به دادگاه ارسال میگردد. به همین دلیل، آیین ‌نامه تعرفه برای تقسیم حق الوکاله وکیل در دعاوی کیفری، درصدهای جداگانه‌ ای تعیین کرده است.

مطابق تبصره ۱ ماده ۱۴ آیین ‌نامه:

• 50 درصد حق ‌الوکاله مربوط به مرحله تحقیقات در دادسرا است؛ اعم از دادسرای عمومی و انقلاب، دادسرای نظامی و سایر دادسراها.
• 30 درصد حق ‌الوکاله به رسیدگی در دادگاه بدوی اختصاص دارد.
• 20 درصد حق ‌الوکاله مربوط به مرحله تجدیدنظر خواهی است.

بنابراین، در پرونده‌ های کیفری بخش مهمی از هزینه وکیل به مرحله دادسرا اختصاص پیدا میکند؛ زیرا دفاع مؤثر در مرحله تحقیقات مقدماتی میتواند نقش تعیین ‌کننده ‌ای در مسیر پرونده داشته باشد.

 

نحوه محکومیت محکوم‌ علیه به پرداخت حق ‌الوکاله در موارد متغیر

در برخی مواد آیین ‌نامه، میزان حق الوکاله وکیل به ‌صورت حداقل و حداکثر تعیین شده است. در چنین مواردی ممکن است این پرسش مطرح شود که محکوم‌ علیه دقیقاً باید چه مبلغی را بابت حق ‌الوکاله پرداخت کند.

در رویه عملی، معمولاً دو حالت قابل تصور است:

1 – ارائه قرارداد حق ‌الوکاله توسط محکوم ‌له

اگر محکوم ‌له قراردادی ارائه دهد که نشان دهد مبلغ مشخصی بابت حق ‌الوکاله پرداخت یا تعهد شده است، دادگاه میتواند محکوم‌ علیه را به پرداخت همان مبلغ محکوم کند؛ البته به شرط آنکه مبلغ مورد مطالبه از سقف مقرر در آیین ‌نامه بیشتر نباشد.

2 – نبود قرارداد یا دلیل معتبر درباره مبلغ حق ‌الوکاله

اگر محکوم ‌له دلیل مشخصی مانند قرارداد حق ‌الوکاله ارائه نکند، محکوم‌ علیه معمولاً فقط به پرداخت حداقل حق ‌الوکاله مقرر در آیین ‌نامه محکوم خواهد شد.

نکته مهم این است که محکوم‌ علیه در هیچ شرایطی به پرداخت مبلغی بیش از حداکثر حق ‌الوکاله تعیین ‌شده در آیین ‌نامه محکوم نمیشود. بنابراین، حتی اگر درباره هزینه وکیل توافقی میان وکیل و موکل وجود داشته باشد، مطالبه آن از طرف مقابل دعوا باید در حدود مقررات آیین ‌نامه باشد.

 

سایر مقررات مرتبط با حق ‌الوکاله وکیل

آیین ‌نامه تعرفه حق ‌الوکاله وکلای دادگستری فقط به تقسیم حق ‌الوکاله در مراحل بدوی، تجدیدنظر و دادسرا محدود نیست. موضوعات دیگری نیز در این آیین ‌نامه پیش‌ بینی شده‌ اند؛ از جمله:

• حق ‌الوکاله پس از نقض رأی و ارجاع مجدد پرونده
• پرونده‌ های دارای موضوعات اتهامی متعدد
• حق ‌الوکاله در شورای حل اختلاف
• حق ‌الوکاله در دیوان عالی کشور
• حق ‌الوکاله در دیوان عدالت اداری
• حق ‌الوکاله در دعاوی طاری
• دعاوی منتهی به قرار رد یا ابطال دادخواست
• حق ‌الوکاله در مرحله اجرای حکم

بررسی این موارد به موکل کمک میکند پیش از شروع یا ادامه پرونده، برآورد دقیق ‌تری از حق الوکاله وکیل و سایر هزینه‌ های احتمالی داشته باشد.

---

سوالات متداول (FAQ)

1 – حق الوکاله وکیل چیست و چه تفاوتی با هزینه وکیل دارد؟

حق الوکاله وکیل مبلغی است که موکل بابت خدمات تخصصی، مشاوره، تنظیم دادخواست، دفاع در دادگاه، پیگیری پرونده و انجام امور حقوقی به وکیل پرداخت میکند. این مبلغ معمولاً بر اساس توافق میان وکیل و موکل در قرارداد وکالت تعیین میشود.

اما هزینه وکیل در نگاه عمومی میتواند مفهوم گسترده ‌تری داشته باشد و علاوه بر حق ‌الوکاله، مواردی مانند هزینه دادرسی، هزینه کارشناسی، هزینه ثبت دادخواست، هزینه رفت ‌و آمد یا سایر مخارج مرتبط با پرونده را هم شامل شود. بنابراین بهتر است هنگام عقد قرارداد، مشخص شود کدام هزینه‌ ها داخل حق ‌الوکاله است و کدام موارد جداگانه پرداخت میشود.

2 – حق الوکاله وکیل بر چه اساسی تعیین میشود؟

میزان حق الوکاله وکیل عدد ثابت و یکسانی برای همه پرونده‌ ها نیست. نوع دعوا، میزان پیچیدگی پرونده، زمان مورد نیاز، تعداد جلسات دادگاه، ارزش مالی خواسته و تجربه وکیل از عوامل مهم در تعیین مبلغ هستند.

برای مثال، پرونده ‌ای که فقط نیاز به تنظیم یک دادخواست ساده دارد، با پرونده ‌ای که شامل چند دعوای هم‌ زمان، جلسات متعدد و دفاع تخصصی است، هزینه یکسانی ندارد. در پرونده‌ های مالی نیز ارزش خواسته میتواند در تعیین هزینه وکیل اثرگذار باشد. مهم این است که مبلغ و حدود خدمات از ابتدا شفاف و مکتوب شود.

3 – آیا هزینه وکیل باید قبل از شروع پرونده پرداخت شود؟

نحوه پرداخت هزینه وکیل معمولاً به توافق طرفین بستگی دارد. برخی وکلا حق ‌الوکاله را به ‌صورت کامل در ابتدای کار دریافت میکنند و برخی دیگر آن را مرحله ‌ای یا اقساطی تنظیم میکنند؛ برای مثال بخشی هنگام عقد قرارداد، بخشی بعد از ثبت دادخواست و بخشی پس از پایان مرحله رسیدگی.

بهترین روش این است که زمان ‌بندی پرداخت، مبلغ هر مرحله و خدمات قابل انجام در قرارداد وکالت ذکر شود. این کار هم برای موکل اطمینان ایجاد میکند و هم برای وکیل چارچوب روشن‌ تری در انجام تعهدات فراهم میسازد.

4 – آیا حق الوکاله وکیل در صورت شکست پرونده برگردانده میشود؟

در بیشتر موارد، حق الوکاله وکیل بابت انجام خدمات حقوقی و پیگیری پرونده پرداخت میشود، نه تضمین نتیجه قطعی. وکیل موظف است با دانش، دقت و رعایت مصلحت موکل از پرونده دفاع کند، اما نتیجه نهایی به نظر دادگاه، مدارک، دفاعیات طرف مقابل و شرایط قانونی بستگی دارد.

بنابراین اگر در قرارداد شرط خاصی درباره بازگشت بخشی از حق ‌الوکاله وجود نداشته باشد، صرفاً به دلیل شکست پرونده، الزام به استرداد حق ‌الوکاله معمولاً مطرح نمیشود. البته اگر وکیل تعهدات قراردادی خود را انجام نداده باشد، موضوع میتواند از مسیر حقوقی و انتظامی قابل بررسی باشد.

5 – قبل از توافق درباره هزینه وکیل به چه نکاتی توجه کنیم؟

پیش از امضای قرارداد، بهتر است موکل فقط به مبلغ نهایی توجه نکند؛ بلکه بداند در برابر این مبلغ چه خدماتی دریافت میکند. شفافیت در موضوع وکالت، مراحل پرونده، حدود اختیارات وکیل و هزینه‌ های جانبی اهمیت زیادی دارد.

برای تصمیم‌ گیری بهتر، این موارد را بررسی کنید:

• موضوع دقیق وکالت در قرارداد نوشته شود؛
• مبلغ حق الوکاله وکیل و شیوه پرداخت مشخص باشد؛
• هزینه‌ های جانبی مثل دادرسی، کارشناسی و اجرا جداگانه تعیین شود؛
• تعهدات وکیل و موکل شفاف بیان شود؛
• از وعده‌ های قطعی درباره نتیجه پرونده پرهیز شود؛
• نسخه ‌ای از قرارداد و رسید پرداخت ‌ها نزد موکل باقی بماند.

این نکات ساده میتواند از بسیاری از اختلافات مالی میان وکیل و موکل جلوگیری کند.

می توانید برای مشاهده آیین نامه تعرفه حق الوکاله pdf کلیک نمایید